หน้าหนังสือทั้งหมด

ปกครองในทางพระพุทธศาสนา
136
ปกครองในทางพระพุทธศาสนา
ปกครองในทางพระพุทธศาสนา จึงอยู่ที่การสร้างสภาพเอื้อให้มนุษย์ในสังคมสามารถ ประพฤติปฏิบัติตนเพื่อบรรลุเป้าหมายทั้ง 3 ระดับนี้ได้โดยง่าย ซึ่งแน่นอนเบื้องต้นต้องสร้าง ความสงบเรียบร้อยขึ้นในสังคมก่อน ด้วยก
บทความนี้กล่าวถึงการปกครองในทางพระพุทธศาสนา ซึ่งมีเป้าหมายในการสร้างสภาพที่เอื้ออำนวยให้มนุษย์ประพฤติปฏิบัติในทางที่ถูกต้องตามหลักธรรม ธรรมาธิปไตยซึ่งเชื่อว่าการปกครองโดยยึดหลักธรรมเป็นหัวใจสำคัญ มีแน
การสอบสวนและการลงโทษตามวัชชีธรรมโบราณ
144
การสอบสวนและการลงโทษตามวัชชีธรรมโบราณ
ตั้งภาษีอากร หรือไม่กำหนดอาชญา คือบทลงโทษที่ไม่เคยมีมาก่อน หรือ เมื่อราชบุรุษจับ ผู้ต้องสงสัยว่าเป็นโจรมาแสดงแก่เจ้าลิจฉวี ๆ ก็ไม่สั่งลงโทษเสียเองโดยไม่ผ่านการสอบสวน ตามกระบวนการสวบสวนคดีความดั้งเดิม
บทความนี้พูดถึงการสอบสวนและการลงโทษตามวัชชีธรรมโบราณ โดยเน้นถึงการไม่กำหนดอาชญา และกระบวนการที่แยกส่วนหน้าที่ของเจ้าหน้าที่อย่างชัดเจน การที่การสอบสวนต้องผ่านความเห็นจากหลายฝ่าย จึงทำให้เกิดความยุติธร
การประยุกต์ใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครอง
149
การประยุกต์ใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครอง
พรรษาอยู่ต่างอารามเสมอว่า “เธอทั้งหลายยังสบายดีหรือ ยังพอเป็นอยู่ได้หรือ ไม่ลำบากด้วย บิณฑบาตหรือ”1 มีอีกตัวอย่างหนึ่งคือ ครั้งหนึ่ง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จไปโปรดมนุษย์เข็ญใจคนหนึ่ง ในเมืองอาฬวี วันน
การใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครองของพระเจ้ามหาวิชิตราชเน้นพัฒนาเศรษฐกิจคู่ไปกับศีลธรรม เพื่อให้สังคมสงบสุข การจัดการเศรษฐกิจต้องควบคู่กับการพัฒนาจิตใจเพื่อให้เกิดความเจริญเติบโตอย่างยั่งยืน โดยใช้ตัวอย
ความหมายและบทบาทของธรรมในพระพุทธศาสนา
176
ความหมายและบทบาทของธรรมในพระพุทธศาสนา
ของพระพุทธศาสนาทั้งหมด ธรรม หมายถึง ความจริงที่มีอยู่แล้วในธรรมชาติ ดังพระดำรัสว่า พระตถาคตทั้งหลาย เสด็จอุบัติขึ้นก็ตาม ไม่เสด็จอุบัติขึ้นก็ตาม ธาตุอันนั้น คือ ธัมมฐิติ ธัมมนิยาม อิทัปปัจจัย ก็ยัง ดำ
บทความนี้สำรวจความหมายของธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเข้าใจว่า ธรรมคือความจริงตามธรรมชาติที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้และเผยแพร่ให้แก่สังคม ผ่านการจัดตั้ง “สังฆะ” หรือชุมชนที่มีวินัยเป็นกรอบการประพฤติ เพื่อ
ความสำคัญของพระธรรมในพระพุทธศาสนา
179
ความสำคัญของพระธรรมในพระพุทธศาสนา
แม้พระผู้มีพระภาคเจ้าเหล่านั้นและสาวกยุคแรกผู้ตรัสรู้ตามจะปรินิพพานไปแล้ว แต่ สาวกยุคหลังที่ต่างชื่อกัน ต่างโคตรกัน ต่างชาติกันออกบวชจากตระกูลต่างกัน ก็ดำรงพระศาสนา นั้นไว้ได้ยาวนาน เปรียบเสมือนดอกไม้
แม้พระผู้มีพระภาคเจ้าเหล่านั้นและสาวกยุคแรกจะปรินิพพานไป แต่สาวกยุคหลังที่มีปัญญาต่างกันยังคงรักษาพระศาสนาไว้ได้ โดยมีการอธิบายถึงความสุขของการได้ยินธรรมคำสอน แม้ว่าจะมีความต่างในด้านสติปัญญา พระอรรถก
อายุศาสนาและการบัญญัติสิกขาบทในพระพุทธศาสนา
180
อายุศาสนาและการบัญญัติสิกขาบทในพระพุทธศาสนา
ได้ 140,000 ปี ส่วนพระเวสสัมมาสัมพุทธเจ้ามีพระชนมายุ 60,000 ปี ศาสนาของพระองค์ตั้ง อยู่ได้ตลอด 120,000 ปี จริงๆ แล้วถ้านับจำนวนปีพระศาสนาของพระผู้พระภาคเจ้าทั้ง 3 พระองค์นี้มีอายุยืนนานมาก แต่ถ้านับโด
บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับอายุการดำรงอยู่ของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างอายุของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งสามองค์และการบัญญัติคำสอนและวินัยที่ช่วยรักษาศาสนาให้ยั่งยืน ตัวอย่างที่นำเสนอ ได้แก่ ความสำคัญของการบั
อริยทรัพย์ในพระไตรปิฎก
214
อริยทรัพย์ในพระไตรปิฎก
จาคะ และปัญญา และในทีฆชาณุสูตรพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอริยทรัพย์ไว้ 4 ประการ คือ ศรัทธา ศีล จาคะ และปัญญา จากที่กล่าวแล้วในบทที่ 4 ว่าธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกหมวดนั้น สัมพันธ์กันหมดและสามารถย่อหรื
บทความนี้กล่าวถึงอริยทรัพย์ในพระไตรปิฎก ซึ่งประกอบด้วย ศรัทธา ศีล จาคะ และปัญญา โดยมีการเปรียบเทียบความสัมพันธ์ของอริยทรัพย์กับบุญกิริยาวัตถุ 3 ประการ คือ ทาน ศีล และภาวนา ที่มีบทบาทสำคัญในการเสริมสร้
อริยทรัพย์และเศรษฐศาสตร์จุลภาคในพระไตรปิฎก
217
อริยทรัพย์และเศรษฐศาสตร์จุลภาคในพระไตรปิฎก
อุบาสกอุบาสิกาเหล่านั้นเมื่อได้ฟังธรรมนี้ได้กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พวกข้า พระองค์จักพากันรักษาอุโบสถศีลตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป” จะเห็นว่าอริยทรัพย์ ได้แก่ ศีล เป็นต้น มีความสำคัญตรงที่ให้ควา
ในบทความนี้กล่าวถึงอริยทรัพย์ที่นำมาซึ่งความสุขที่แท้จริงแก่มนุษย์ อย่างเช่น การบวชเพื่อแสวงหาอริยทรัพย์ แม้จะมีทรัพย์สินจำนวนมากก็ยังยินดีที่จะละทิ้งเพื่อสืบสานทางธรรมและความสุขในจิตใจ การศึกษาเศรษฐศ
เศรษฐศาสตร์แห่งความสุข
234
เศรษฐศาสตร์แห่งความสุข
2) มนุษย์จะคำนึงถึงประโยชน์ของตนเองเท่านั้น มนุษย์จะพึงพอใจมากขึ้น บริโภคของตนเองเท่านั้น โดยไม่ต้องสนใจความพึงพอใจหรือสวัสดิการของผู้อื่น เกขนกิด้วยการ 3) มนุษย์จะต้องเร่งการบริโภคของตนเพื่อให้มีความ
บทความนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างการบริโภคและความสุขของมนุษย์ โดยชี้ให้เห็นว่ามนุษย์มักคำนึงถึงประโยชน์ส่วนตน และการบริโภคกลายเป็นเป้าหมายในการสร้างความสุข แต่อย่างไรก็ตาม บางงานวิจัยแสดงให้เห็นว่า แม
วิบากกรรมและการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนา
256
วิบากกรรมและการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนา
จากวิบากกรรมของพระโพธิสัตว์ที่กล่าวมาข้างต้นจะเห็นว่า แม้แต่พระโพธิสัตว์เองซึ่ง สั่งสมบุญบารมีมามากและจะได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในอนาคต แต่ในเส้นทางการ สร้างบารมีนั้นพระองค์ก็ทรงเคยทำผิดพลาดม
บทความนี้สำรวจวิบากกรรมของพระโพธิสัตว์ที่แม้จะมีบุญบารมี ยังเคยทำผิดพลาดเรื่องวจีกรรม และคำเตือนในการกล่าวคำเท็จ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังได้ตรัสถึงหลักการในการแสดงธรรมแก่ผู้อื่นอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งปร
การสร้างบารมีและผลของกรรมในพุทธประวัติ
263
การสร้างบารมีและผลของกรรมในพุทธประวัติ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ประวัติการสร้างบารมีของพระอริยสาวกสาวิกาทั้งหลาย และเรื่องการ ส่งผลของบุญและบาปที่มนุษย์ เทวดาและเปรตทั้งหลายทำไว้ในอดีตชาติ หลักการและตัวอย่างนั้นจะสนับสนุนเกื้อกูลซึ่งกันและกัน ห
บทความนี้เสนอเรื่องราวเกี่ยวกับประวัติการสร้างบารมีของพระอริยสาวกและแนวทางการสร้างบุญ โดยอ้างอิงถึงวิมานวัตถุ 85 เรื่อง เพื่อเป็นแรงบันดาลใจในการทำความดี พร้อมการจัดตั้งตำแหน่งเอตทัคคะที่ช่วยกระตุ้นผู
การถามและการตอบปัญหาในธรรมะ
273
การถามและการตอบปัญหาในธรรมะ
5) ถามปัญหาเพราะคิดว่า ถ้าผู้ตอบสามารถตอบคำถามได้ถูกต้องก็เป็นการดี แต่ถ้าตอบ ไม่ถูกต้องผู้ถามก็ตั้งใจว่าจะอธิบายคำตอบที่ถูกต้องให้เขาทราบ แต่ไม่ได้มีความประสงค์ดูหมิ่น หรือทดลองภูมิรู้ผู้ตอบ ความปราร
บทความนี้พูดถึงการถามปัญหาในบริบทของธรรมะ โดยแยกประเภทการถามเช่น การถามเพราะความปรารถนาลามกและการดูหมิ่น พร้อมแนะนำวิธีการตอบปัญหาที่สำคัญของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในแนวทางปัญหาพยากรณ์ที่มี 4 ประการ ได้แก
ประวัติศาสตร์การโต้วาทธรรมของพุทธบริษัท
281
ประวัติศาสตร์การโต้วาทธรรมของพุทธบริษัท
ในประวัติศาสตร์มีเหตุการณ์สำคัญเรื่องการโต้วาทธรรมของพุทธบริษัทเพื่อปกป้อง พระพุทธศาสนามากมาย ซึ่งจะเล่าย้อนตั้งแต่ยุคใกล้กับปัจจุบันไปจนถึงยุคพุทธกาลดังนี้ สมัยพระคุณานันทเถระ แห่งประเทศศรีลังกา โดยเ
เนื้อหานี้กล่าวถึงเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์การโต้วาทธรรมของพุทธบริษัท เพื่อปกป้องพระพุทธศาสนา ตั้งแต่ยุคใกล้เคียงกับปัจจุบันถึงยุคพุทธกาล โดยเฉพาะการฟื้นฟูพระพุทธศาสนาในศรีลังกาโดยคุณานันทเถระ และ
การเชื่อและการเข้าใจในธรรม
291
การเชื่อและการเข้าใจในธรรม
8) อย่าปลงใจเชื่อเพราะเข้าได้กับทฤษฎีที่พินิจไว้แล้ว 9) อย่าปลงใจเชื่อเพราะมองเห็นรูปลักษณะน่าจะเป็นไปได้ 10) อย่าปลงใจเชื่อเพราะนับถือว่า ท่านผู้นี้เป็นครูของเรา จากนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เน้นย้ำว
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนให้เราทราบว่าไม่ควรเชื่อในธรรมต่าง ๆ โดยง่าย ต้องมีการทดลองและพิสูจน์ด้วยตนเอง หากได้รับรู้ด้วยตนเองแล้วจึงจะปักใจเชื่อในธรรมที่ไม่มีโทษ โดยอ้างอิงจากพระเกสปุตติสูตรและพระปุพพโกฏ
สำรวจเอกภพและกาแล็กซี: อาณาจักรแห่งดาราศาสตร์
304
สำรวจเอกภพและกาแล็กซี: อาณาจักรแห่งดาราศาสตร์
เตอร์ (Supercluster) เอกภพที่นักดาราศาสตร์สามารถสังเกตการณ์ได้ในปัจจุบันอยู่ภายในรัศมี 14,000 ล้านปีแสง โดยประกอบด้วย ซูเปอร์คลัสเตอร์ (Super Cluster) 270,000 กลุ่ม กระจุก กาแล็กซี (Cluster of galaxie
ในบทความนี้เสนอข้อมูลเกี่ยวกับเอกภพที่นักดาราศาสตร์สามารถสังเกตการณ์ในปัจจุบัน พร้อมแสดงถึงโครงสร้างรวมทั้งซูเปอร์คลัสเตอร์ 270,000 กลุ่มและกาแล็กซี 110,000 ล้านแห่ง นอกจากนี้ยังจัดทำความสัมพันธ์กับแน
ทำสิ่งที่เป็นสัปปายะเพื่อสุขภาพที่ดี
329
ทำสิ่งที่เป็นสัปปายะเพื่อสุขภาพที่ดี
1) ทำสิ่งที่เป็นสัปปายะ สัปปายะ แปลว่า สบาย ทำสิ่งที่เป็นสัปปายะ หมายถึง ทำในสิ่งที่ทำให้มีความสบาย ต่อสุขภาพของตนเอง สัปปายะมี 7 ประการ ได้แก่ อาวาส, โคจร, การสนทนา, บุคคล, โภชนะ, ฤดู และ อิริยาบถ สั
ทำสิ่งที่เป็นสัปปายะ หมายถึง ทำในสิ่งที่ทำให้มีความสบายต่อสุขภาพ ซึ่งประกอบด้วย 7 ประการ ได้แก่ อาวาส, โคจร, การสนทนา, บุคคล, โภชนะ, ฤดู และ อิริยาบถ ใน 4 ประการที่มีผลโดยตรงต่อการดูแลสุขภาพ มีดังนี้
สุขภาพและอายุยืนของพระภิกษุในพุทธกาล
332
สุขภาพและอายุยืนของพระภิกษุในพุทธกาล
ระหว่างเดินทางได้เสวยพระกระยาหารที่ไม่คุ้นเคยอาหารจึงไม่ย่อยด้วยดี และเพราะทรง เหน็ดเหนื่อยจากการเดินทางไกลจึงเป็นเหตุให้พระองค์สวรรคตในที่สุด การที่อาหารไม่ย่อยหรือย่อยยากนั้นจึงมีโทษมากพระสัมมาสัมพุ
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสุขภาพและอายุยืนของพระภิกษุในสมัยต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการประพฤติพรหมจรรย์ซึ่งมีแนวโน้มที่จะทำให้สุขภาพแข็งแรงและมีอายุยืนกว่าคนทั่วไป นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงอันตรายจากกา
การรักษาสุขภาพในพระไตรปิฎก
334
การรักษาสุขภาพในพระไตรปิฎก
11.3 การรักษาสุขภาพในพระไตรปิฎก การรักษาสุขภาพนั้น เป็นการเยียวยารักษาสุขภาพอันเกิดจากการอาพาธหรือเจ็บ ป่วยด้วยเหตุต่าง ๆ ให้กลับคืนสู่ภาวะปกติ ซึ่งสาเหตุแห่งการอาพาธนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส ไว้ว่า
บทความนี้อธิบายถึงการรักษาสุขภาพในพระไตรปิฎก โดยให้ข้อมูลเกี่ยวกับสาเหตุของการอาพาธที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัส ซึ่งประกอบด้วย 8 ประการ ได้แก่ อาพาธจากดี เสมหะ ลม การรวมกันของดี เสมหะ และลม การเปลี่ย
ยาดองน้ำมูตรเน่าและเภสัช 5 ในพระไตรปิฎก
340
ยาดองน้ำมูตรเน่าและเภสัช 5 ในพระไตรปิฎก
การนำน้ำมูตรเน่ามาทำเป็นยาจะทำโดยวิธีการดองด้วยตัวยาอื่นๆ เช่น สมอ เป็นต้น จึงมักจะเรียกว่า “ยาดองน้ำมูตรเน่า” ซึ่งมีสรรพคุณในการรักษาโรคต่างๆ ได้หลายชนิด น้ำมูตรเน่าเป็นยารักษาโรคหลักของพระภิกษุในสมั
การนำน้ำมูตรเน่ามาทำเป็นยาทำโดยการดองด้วยสารอื่น เช่น สมอ มีสรรพคุณในการรักษาโรค อีกทั้งยังเป็นยารักษาหลักของพระภิกษุในสมัยพุทธกาล โดยมีเภสัช 5 ที่ประกอบไปด้วย เนยใส, เนยข้น, น้ำมัน, น้ำผึ้ง และน้ำอ้อ
การอาพาธและการรักษาด้วยธรรมโอสถ
350
การอาพาธและการรักษาด้วยธรรมโอสถ
และที่สำคัญสาเหตุแห่งการอาพาธข้อสุดท้าย คือ วิบากกรรมนั้น เป็นการอาพาธ เพราะกรรมชั่วที่ทำไว้ในอดีตชาติหรือในปัจจุบันชาติมาส่งผล เมื่อทำความชั่วก็จะเกิดบาปขึ้น ในใจ บาปนั้นจะถูกเก็บไว้ในใจและรอคอยเวลาส
เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของกรรมที่ส่งผลให้เกิดอาพาธ ซึ่งมีสาเหตุจากกรรมชั่วในอดีตหรือปัจจุบัน โดยเฉพาะการอาพาธที่ต้องถูกแก้ด้วยธรรมโอสถ ผ่านการสั่งสมบุญ เช่น การให้ทาน รักษาศีล และฟังธรรมอย่างเช่นการฟัง